2023/9 Sayılı Genelge Uygulamaları
Yazıda, 2023-9 sayılı Genelge ile yürürlüğe konulan, Serbest bölgelerde yerleşik firmaların demirbaşına kayıtlı eşyaların tamir ve bakıma tabi tutulmak üzere dahilde işleme rejimi kapsamında geçici ithali ve yeniden ihracına ilişkin, BS-22 basit usul kodu oluşturulduğu, işlemlerin 5100 ve 3151 rejim kodları altında muafiyet kodu girilmeksizin ve dâhilde işleme izni alınmaksızın sözlü beyan formu ile tekemmül ettirilmesinin sağlandığı iletildi.
Söz konusu genelgede “Bu kapsamda yapılacak tamir ve bakım işlemine ilişkin izin, işleme faaliyetini yapan veya yaptıran kişinin talebi üzerine Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik firmalara verilebileceği gibi, 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 110 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca serbest bölgede yerleşik olan firmanın talebi üzerine kendisine de verilebilir. İznin serbest bölgede yerleşik firma tarafından alındığı durumlarda, sözlü beyanın “açıklamalar” hanesine Türkiye Gümrük Bölgesinde tamir ve bakım işlemini yapacak firmaya ait bilgilerin kaydedilmesi gerekmektedir” hükmü ile de iznin serbest bölgede yerleşik firma tarafından da alınacağı ifade edildiği aktarıldı.
Ayrıca Gümrükler Genel Müdürlüğünün 09.12.2020 tarihli 59655817 sayılı (2020/24 Sayılı Genelge Teminat) konulu yazısında “beyannamenin alıcı/ithalatçısı alanında vergi numarası bulunacak serbest bölgelerde yerleşik firmaların düzenleyecekleri sözlü beyanlarda firmaları adına e-teminat mektubu verebilmeleri mümkün bulunmaktadır.” Hükmü ile teminatın da serbest bölge firması tarafından verilebilmesinin sağlandığı ifade edildi.
Yazıda devamla, yapılan düzenlemeler ile süreçler de yaşanan zaman kaybını ortadan kaldırıp, tamir işleminin hızlı yapılması ile üretimin aksamamasının amaçlandığı belirtildi.
Ancak teknik nedenlerden dolayı söz konusu genelgenin tam anlamıyla uygulanamadığı, geçici ithalat beyannamesinin “Gönderici” ve “Alıcı” hanesine serbest bölge firması yazılarak 5100 rejim kodu ile açılan geçici ithalat beyannamesi ile teminat verilmesi dahil tüm işlemler tamamlanabildiği belirtildi.
Ancak 3151 rejim kodlu ihracat beyannamesin “Gönderici” ve “Alıcı” hanesine serbest bölge firması yazıldığında;
– Sistem ihracatçı birlikleri kaydı aradığı ve birlik ödemesi istediği, (Serbest Bölge firmalarının birlik üyelikleri bulunmamakta.)
– e-fatura mükellefi olan firmalar tarafından düzenlenen “ihracat” senaryolu faturalar için beyannamede 0886 kodu ile beyan yapılamadığı, ihracat beyannamesinin Gönderici hanesinde serbest bölge firması yazılı olduğu için sistemin hata verdiği, (Çünkü, fatura Türkiye’de yer alan firma tarafından düzenlenmekte.) e-arşiv olarak düzenlenen faturalar için 0100 kodlu belge ile beyan yapıldığı için sorun yaşanmadığı aktarıldı.
Yukarıda izah ettiğimiz açıklamalar çerçevesinde;
• BS-22 basit usul kodu ile yazılan ihracat beyannamelerinde birlik kaydı aranmamasının sağlanması, (Bedelsiz ihracatta sistemin birlik kaydı aramadığı gibi)
• Türkiye’de tamir bakım işlemini yapan firmanın düzenlediği fatura isçilik faturası olduğu için bu tarz faturaların “temel fatura” ve “ticari fatura” olarak düzenlenerek beyannameye 0100 belge kodu ile beyan edilmesinin sağlanması,
Gerektiği talep edildi.