Sonradan Kontrol İşlemlerinde Gümrük İdarelerince Firmalarla Eş Zamanlı Olarak Müşavirlere de Tebligat Yapılacak
Yazıda, Ticaret Bakanlığı Gümrük Genel Tebliği (Uluslararası Anlaşmalar) (Seri No: 10) gereğince, dolaşım belgeleri ve menşe ispat belgeleri (A.TR, EUR, EUR-MED…) sonradan kontrol işlemlerinin Bölge Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü iletildi.
Söz konusu Tebliğin “V. İhracatta Düzenlenmiş Olan Belgelerin Sonradan Kontrolü” başlığının (16) maddesi “(2) Sonradan kontrol talebine konu olan belgenin üzerindeki kaşenin ilgili gümrük müdürlüğüne ait olduğunun ve anılan belgeye ilişkin bir ihracat kaydı bulunduğunun anlaşılması durumunda, gümrük müdürlüklerince,
a) A.TR Dolaşım Belgelerinin sonradan kontrol işlemlerinde eşyanın serbest dolaşım statüsüne,
b) Menşe ispat belgelerinin sonradan kontrol işlemlerinde, eşyanın menşeine,
ilişkin tevsik edici bilgi ve belgeler, belgeyi onaylayan kişi/kurum/kuruhış ve firma nezdinde girişimde bulunmak suretiyle temin edilir. Belgeyi düzenleyen kişi/kurum/kuruluş tarafından ilgili bilgi ve belgelerin gümrük müdürlüğüne iletilmesinde, sonradan kontrol sonucunun Ek-1’de yer alan süre içinde talepte bulunan ülkeye bildirilmesi gerektiği göz önünde bulundurulur” hükmüne amir olduğu belirtildi.
Bu itibarla, yurtdışı Gümrük İdarelerince İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğüne intikal ettirilen sonradan kontrol taleplerinin cevaplanması aşamasında Gümrük İdarelerince ilgili belge ve bilgi temini sürecinde sorunlar yaşandığı; Gümrük İdarelerince ilgili firmalara yapılan tebligatların adres bilgilerinin güncel olmamasından dolayı iade edildiği ve aynı firma adına yeniden tebligat yapılması gerekliliğini ortaya çıkardığı ifade edildi.
Bu durumun, ilgili mevzuat hükümleri uyarınca 10 aylık süre içerisinde talepte bulunan ülkeye sonradan kontrol sonucunun iletilmesi gerektiği de göz önüne alınınca, hem İdarelerde zaman kaybına ve ilave iş yüküne neden olduğu hem de zamanında iletilemeyen sonradan kontrol sonuçları nedeniyle ihracatçı firmaların mağdur olmasına neden olduğu aktarıldı. Gerek firma adreslerinin güncel olmamasından dolayı tebligatların firmalara ulaşmaması, gerek tebligat yapılmış olsa bile ilgili firmalardan talep edilen bilgi ve belgelerin İdarelere ibraz edilmemesinden dolayı dolaşım belgesi ve menşe ispat belgesi muhteviyatı eşyaların serbest dolaşım veya menşe tespiti yapılamadığından yurtdışı Gümrük İdarelerine ‘olumsuz cevaplar‘ iletildiği ifade edildi.
İstanbul Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünce yapılan gözlemlerde yurtdışı Gümrük İdarelerine iletilen olumsuz sonuçların ardından ilgili ülkelerce aynı firmalar adına düzenlenen diğer dolaşım belgelerinin de sonradan kontrol amacıyla gönderildiği aktarıldı. Bu durumun İdarelerde iş yükünü arttırmasının ötesinde ihracatçıların gereksiz maliyetlere katlanmasına ve sık sık sonradan kontrole tabi olmaları sebebiyle mağduriyetlerine yol açtığı belirtildi.
İhracatlara yönelik yurtdışı gümrük idareleri tarafından başlatılan sonradan kontrol işlemlerinde Gümrük idarelerince firmalarla eş zamanlı olarak müşavirlere de tebligat yapılacak olup ihracatçı firmaların mağduriyetlerinin önlenebilmesi teminen; gümrük idarelerine bildirilen firma ve müşavir adreslerinin güncel tutulması ve bu kapsamda yapılan tebligatlara süresi içerisinde cevap verilmesi hususu ile talep edilen bilgi ve belgeleri eksiksiz olarak ibraz edilmesi gerektiği bildirildi.