Kesinleşmemiş veya Dava Safhasında Bulunan Alacak Asılları ile Daha Önce Uzlaşılan Alacakların Yapılandırılması

Yazıda, 9 Mart 2023 tarihli ve 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 12 Mart 2023 tarihli, 32130 sayılı Resmi Gazete’de yayımlandığı, söz konusu Kanunun 9. maddesinin yirminci fıkrasına dayanılarak Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan 7440 Sayılı Kanun Kapsamında Gümrük Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Tebliğ kapsamında;

1. Tebliğin 5. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükmün uygulanması,

2. 12 Mart 2023 tarihinden önce uzlaşılan (“Uzlaşma Vaki Olmuş”) ancak 4458 sayılı Kanunun 244. maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen 1 aylık ödeme süresinde ödenmeyen alacakların 7440 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılmaya konu olup olmayacağı,

Hususlarında gümrük idarelerinde tereddüt hasıl olduğu ifade edildi.

7440 sayılı Kanun Kapsamında Gümrük Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Tebliğin,

“Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “ Bu Tebliğin amacı; 31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, gecikme faizleri, gecikme zammı alacaklarının 9/3/2023 tarihli ve 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun kapsamında yeniden yapılandırılarak tahsiline ilişkin usul ve esasları belirlemektir.”,

“Kesinleşmiş Alacaklar başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “31/12/2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce gümrük yükümlülüğü doğan ve gümrük idarelerince takip edilen alacaklardan, 12/3/2023 tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil) kesinleşen;

a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan gümrük vergilerinin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine 12/3/2023 tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın; ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla gümrük vergilerine bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ve aslı 12/3/2023 tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen idari para cezalarının tamamının,

b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve 4458 sayılı Kanun ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü nedeniyle gümrük vergileri asıllarına bağlı olmaksızın kesilmiş idari para cezaları ile 30/3/2005 tarihli ve 5326 sayılı Kabahatler Kanununun iştirak hükümleri nedeniyle kesilmiş idari para cezalarının yüzde 50’sinin, Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan yüzde 50’sinin,

c) Eşyanın gümrüklenmiş değerine bağlı olarak kesilmiş idari para cezalarının yüzde 30’u ve varsa gümrük vergileri aslının tamamı ile bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine 12/3/2023 tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan yüzde 70’i ile alacak asıllarına bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacaklarının tamamının, tahsilinden vazgeçilir.”,

“Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacak asılları” başlıklı 5 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “12/3/2023 tarihi itibarıyla gümrük vergilerine ilişkin gümrük yükümlülüğü doğmuş ve idari itiraz süresi geçmemiş veya idari itiraz mercilerine intikal etmiş bulunan tahakkuklar hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.”

Hükümleri yer aldığı belirtildi.

Öte yandan, Gümrük Genel Tebliğinin (Tahsilat İşlemleri) (Seri No:2) 13 üncü maddesinde; “(1) Gümrük vergileri ve para cezalarına ilişkin olarak tebliğ edilen kararlar;

a) İtiraz edilmemesi halinde, tebliğ edildiği tarihten itibaren Gümrük Kanununun 242 nci maddesinde belirtilen 15 günlük idari itiraz süresinin bitiminde,

b) Gümrük Kanununun 242 nci maddesi uyarınca idari itirazda bulunulması halinde, itirazın reddine ilişkin kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren bu karara karşı idari yargıya başvurma için 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda belirtilen sürenin bitiminde,

c) İdari itirazın reddedilmesi üzerine idari yargıya başvurulması halinde, nihai yargı kararının tebliğ edildiği tarihten itibaren, söz konusu yargı kararına bir üst mahkeme nezdinde itiraz veya temyiz yoluna gidilmesi için gerekli olan otuz günlük süre içerisinde üst mahkemeye başvurulmaması halinde, söz konusu sürenin bitiminde,

ç) İdari yargı kararına karşı bir üst mahkeme nezdinde başvuru yapılmışsa başvuru üzerine verilen kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren kararın düzeltilmesi talebinde bulunulması için gerekli olan on beş günlük süre içerisinde kararın düzeltilmesi talebinde bulunulmaması halinde, söz konusu sürenin bitiminde,

d) Süresi içinde idari yargı kararının düzeltilmesi talebinde bulunulması halinde, idare lehine verilen kararın tebliğ edildiği tarihte, kesinleşir.

(2) Gümrük Kanununun 244 üncü maddesi uyarınca başvuruda bulunulması ve uzlaşılması durumunda, gümrük vergileri ile para cezaları uzlaşılan tutarlar üzerinden kesinleşir.” Düzenlemesi yer aldığı aktarıldı.

Bu çerçevede yazıda devamla, bir gümrük alacağının kesinleşip kesinleşmediğinin tespitinde Gümrük Genel Tebliğinin (Tahsilat İşlemleri) (Seri No:2) 13 üncü maddesinin dikkate alınması gerektiği vurgulandı.

Diğer taraftan, 7440 sayılı Kanun Kapsamında Gümrük Alacaklarının Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Tebliğ ile ilgili yukarıda yer verilen tereddütler konusunda;

1. Tebliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasının uygulanmasında yaşanan tereddüt ile ilgili olarak;

7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, 31.12.2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce gümrük yükümlülüğü doğan gümrük vergileri ve bunlara bağlı faiz, gecikme faizi, gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile idari para cezaları anılan Kanun kapsamında bulunmakta olup bu tarihten sonra gümrük yükümlülüğü doğan alacaklar anılan Kanun kapsamına girmediğinin altı çizildi.

Bu nedenle, 31.12.2022 tarihinden (bu tarih dâhil) önce gümrük yükümlülüğü doğmuş olan ve 12.03.2023 tarihi itibarıyla idari itiraz süresi geçmemiş veya idari itiraz mercilerine intikal etmiş bulunan tahakkukların kesinleşmemiş alacak olarak yapılandırmadan yararlandırılması;

2. Uzlaşma kapsamı alacakların yeniden yapılandırılmasında tereddüt edilen husus ile ilgili olarak;

Gümrük Kanununun 244 üncü maddesi uyarınca uzlaşılan alacaklar, uzlaşılan tutar üzerinden kesinleşmiş alacaklar kapsamında olup 31.12.2022 tarihinden önce gümrük yükümlülüğü doğan (bu tarih dahil) ve 12.03.2023 tarihi itibariyle (bu tarih dahil) uzlaşılmış olan (Uzlaşma Vaki Olmuş), dolayısıyla kesinleşen ve 1 aylık ödeme süresi henüz geçmemiş ya da 1 aylık ödeme süresinde ödenmemiş alacakların, Tebliğin kesinleşmiş alacakları düzenleyen 4 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmesi;

Gerektiği bildirildi.